कोकण मेवा हा ब्लॉग शोधा

सोमवार, २१ मार्च, २०१६

चटपटा हांडवो- अनाहिता अन्नपूर्णा स्पर्धा उपविजेती पाककृती

महिला दिनानिमित्त अनाहितामध्ये वन डिश मिल या संकल्पनेवर आधारित "अनाहिता अन्नपूर्णा स्पर्धा "आयोजित करण्यात आली होती. या स्पर्धेतली ही उपविजेती पाककृती.
पूर्ण जेवण म्हणून पदार्थ करताना तो सर्व घटक असणारा आणि दिसण्याबरोबर चवीलाही चांगला हवा म्हणून गुजराती/राज्स्थानी प्रकारात थोडे बदल करून ही पोटभरीची डीश चटपटीत करण्याचा प्रयत्न केलाय.
साहित्यः
१) हांडवोसाठी:
तांदूळ २०० ग्रॅम, मूगडाळ ५० ग्रॅम, तूरडाळ ५० ग्रॅम, उडिदडाळ ५०ग्रॅम, चणाडाळ ५० ग्रॅम, दही १०० मिली., आलंपेस्ट
एक टेबलस्पून, लसूणपेस्ट एक टेबल्स्पून, मिरची पेस्ट एक टेबलस्पून, मीठ दीड टीस्पून, साखर एक टीस्पून, तेल दोन
टेबलस्पून, खायचा सोडा एक टीस्पून, हळद एक टीस्पून.
भाज्या: गाजर किसून अर्धी वाटी, कोबी किसून अर्धी वाटी, दुधी किसून अर्धी वाटी, कांदा बारीक चिरून अर्धी वाटी, पाव
वाटी कांदापात चिरून, पाव वाटी कोथिंबिर बारीक चिरून. भाज्या सर्व मिळून २००ग्रॅम.
२) फोडणीसाठी:
तेल दोन टेबलस्पून, पांढरे तीळ एक टीस्पून, मोहरी अर्धा टीस्पून, हळड अर्धा टीस्पून, कढीलिंब १० पाने.
३) हिरवी चटणी:
तीन हिरव्या मिरच्या, मूठभर पुदिना, मूठभर कोथिंबिर, अर्धा टीस्पून शेंदेलोण, अर्धा टीस्पून पादेलोण, लागल्यास साधे
मीठ, एक टीस्पून जिरे.
४) चिंच खजूर चटणी:
१५ खजूर, १२ काळ्या मनुका, एक टेबलस्पून गूळ, एक टेबलस्पून चिंच, एक टीस्पून जिरे, एक टीस्पून धने, अर्धा
टीस्पून शेंदेलोण, अर्धा टीस्पून पादेलोण, एक टीस्पून लाल तिखट, लागल्यास साधे मीठ.
५) सजावटीसाठी:
बारीक पिवळी शेव, चीज दोन क्युब, सॉस.
handvo
कृती:१) डाळी आणि तांदूळ धुऊन रात्री भिजत घालावेत. सकाळी दोन्ही गोष्टी रवाळ वाटाव्यात. वाटताना त्यात दही घालावे,
इडलीच्या पिठाइतपत सैल हवे. पाणी लागल्यास घ्यावे, नाहीतर जादाचे पाणी वापरू नये.
२) मिश्रण उबदार जागी सात्/आठ तास ठेवावे.
३) करायच्या आधी अर्धा तास तयारी करावी कोबी, गाजर, दुधी किसून घ्यावा. आलं लसूण मिरची यांची पेस्ट करावी.
कांदापात, कोथिंबिर बारीक चिरावी.
४) हिरव्या चटणीचे सर्व साहित्य एकत्र करून वाटून घ्यावे.
५) चिंच, खजूर बिया काढून, मनुका थोड्या पाण्यात शिजवून घ्याव्या. बाकी साहित्य एकत्र करून चिंचखजूराची
चटणी वाटून घ्यावी.
६) दोन टेबलस्पून तेलाची मोहरी, तीळ, कढीलिंबाची पाने, हळद घालून फोडणी करावी.
७) वाटलेल्या मिश्रणात. आलं, लसूण, मिरची पेस्ट, साखर, मीठ, खायचा सोडा, तेल, हळद आणि सर्व भाज्या मिक्स
कराव्या.
८) फ्रायपॅनमध्ये केलेल्या फोडणी पैकी थोडी फोडणी घालावी. तयार मिश्रण ओतावे. थोडी फोडणी वरून घालावी.
handvo
९) फ्रायपॅन मंद गॅसवर ठेवावे. दहा मिनिटांनी उघडून पहावे. बाजू उलट करावी, परत ७/८ मिनिटे ठेवावे. सुरीचे टोक
घालून चिकटत नाही ना ते पहावे. तयार हांडवो गार करण्यास ठेवावा.
खरं तर हा तयार हांडवो असाचही छान लागतो. पण त्यावर चटण्या शेव किंवा सॉस लावून आणि चीज किसून
घातल्यास मुलेही अगदी आवडीने खातात.
१०) हांडवो गार झाला की त्याचे पिझ्झ्याप्रमाणे तुकडे करा. प्रत्येक तुकड्याला सॉस लावा. त्यावर चीज पसरा, आणि
द्या मुलांना!
११) किंवा चिंच खजूर चटणी, हिरवी चटणी लावा आणि त्यावर बारीक शेव घालून खा.
१२) हांडवो ओव्हनमध्ये करायचा झाल्यास २०० डिग्रीला प्रिहीट करून २०० डिग्रीवर ३५ ते ४० मिनिटे ठेवावे.
handvo
१३) हांडवो इडलीप्रमाणे उकडूनही करता येतो.
१४) झटपट होण्यासाठी सर्व डाळी आणि तांदूळ यांचे रवाळ पीठ करून ठेवावे. रात्री दही घालून ठेवल्यास भाज्या
मिसळून सकाळी डब्यालाही करता येईल. भाज्या आपल्या आवडीप्रमाणे कोणत्याही घेता येतील.
handvo

रविवार, ६ मार्च, २०१६

उपासाचा पौष्टीक केक



उद्या महाशिवरात्रीचा उपास असेल. आणि रोजचे तेच तेच खाऊन कंटाळला असाल ना? आता आलाच कोणाचा वाढदिवस उपासाच्या दिवशी तर केकशिवाय साजरा नाही करावा लागणार!
साहित्यः
शिंगाड्याचे पीठ २०० ग्रॅम.
साजूक तूप १०० मिली.
पिठी साखर १०० ग्रॅम
खजूर २० बिया
बेकिंग पावडर एक टीस्पून
खायचा सोडा अर्धा टीस्पून
अर्धा टीस्पून वेलची पावडर
नेसकॉफी चार पाकिटे १ रू. वाली
दीड वाटी दूध
साधी साखर तीन टीस्पून
बदाम सजावटीसाठी

कृती:
अर्धी वाटी दूध गरम करावे. खजूराच्या बिया काढून या दुधात भिजत घालावे. शिंगाड्याचे पीठ, कॉफी पावडर, बेकिंग पावडर, सोडा. वेलची पावडर एकत्र करून तीन वेळा चाळून घ्यावे. खजूर दुधासकट मिक्सरला फिरवून बारीक करून घ्यावा. ओव्हन १८० डिग्रीवर पाच मिनिटे प्रिहीट करून घ्यावा. तूप, पिठी साखर, वाटलेला खजूर एकत्र परातीत घेऊन फेसावे. चाळलेले पीठ फेसलेल्या तुपात मिसळून फेसावे. लागेल तसे दूध मिसळावे. मला वाटीभर लागले. त्यार मिश्रणात साधी साखर घालून नीट मिसळावी. यामुळे साखर असलेल्या ठिकाणी साखर विरघळून छान जाळी पडते. सजावटीसाठी बदामाचे काप घालावे. केकच्या भांड्याला तुपाचा हात लावून त्यात मिश्रण ओतावे.
१८० डिग्रीवर पस्तीस मिनिटे ठेवावे. झाकण काढून सुरी घालून मिश्रण चिकटत नाही ना ते पहावे.

दहा मिनिटे गार करून जाळीवर केक काढावा. गार झाल्यावर तुकडे करून डब्यात भरावा. आता उपास करायला हरकत नाही

गुरुवार, २५ फेब्रुवारी, २०१६

गुजराती मिठाई: हलवासन

गुजरातच्या खंबातची प्रसिद्ध मिठाई म्हणजे हलवासन. माझ्या सासूबाईंचे माहेर बडोद्याला असल्याने तिकडे गेल्यावर हलवासन हमखास आणले जाई. जेव्हा मला जायची संधी मिळाली तेव्हा खंबातला जाऊन हलवासनची माहिती घेण्याचा प्रयत्न केला. त्यातून मिळालेली ही पाकृ मी दोन तीन वेळा प्रयोग करून सुयोग्य प्रमाणात करू लागले.
साहित्यः एक लिटर दूध, चार टेबलस्पून दही, चार टेबलस्पून डींक, चार टेबलस्पून साजूक तूप, ५० ग्रॅम जाडसर दळलेली कणिक, १५० ग्रॅम साखर, एक टेबलस्पून किसलेले आले, अर्धा टीस्पून वेलची पावडर, अर्धा टीस्पून जायफळ पावडर, १/८ चमचा केशर, १५ बदाम.

कृती: दोन टेबलस्पून तुपावर कणिक मंद गॅसवर बदामी रंगावर भाजून घ्यावी. डींक जाडसर कुटून घ्यावा. दोन टेबलस्पून तुपावर परतून मंदगॅसवर फुलवून घ्यावा. सगळा डींक फुलला की बाजूला काढून ठेवावा. दुसय्रा कढईत दूध उकळायला ठेवावे. उकळी आली की सगळे दही घालावे, यामुळे दूध फाटेल. दूध तसेच उकळत ठेवावे. तळलेला डींक चुरून दुधात मिसळावा. दूध ढवळत रहावे. भाजलेली कणिक दुधात मिसळावी. ७५ ग्रॅम साखर दुधात मिसळावी. ढवळत रहावे. उरलेली ७५ ग्रॅम साखर पॅनमध्ये घेऊन मंद गॅसवर हलवत रहावी. विरघळून तपकिरी रंग आला की हा पाकही दुधात मिसळावा. पाक असा दिसतो.
halvasan
दुधात किसलेले आले घालावे, शिजवत राहावे. दूध घट्ट होत आल्यावर त्यात जायफळ पावडर, वेलची पावडर, केशर मिसळावे. मिश्रणाचा गोळा झाय्राला चिकटेनासा झाला की गॅस बंद करावा. बदामाचे काप करून घ्यावे. गोळा गार होईपर्यंत मिश्रण हलवत रहावे. गोळ्यात अर्धे बदामाचे काप मिसळावे. पॅटीससारखे गोळे करून बदाम काप लावून सजवावे.

या मोसमात खंबातला अजून एक गोष्ट पहायला मिळाली ती म्हणजे पतंगोत्सवाची तयारी! गुजरातची मिठाई आणि या मोसमातली, म्हणजे पतंग हवाच!
halvasan

शुक्रवार, १२ फेब्रुवारी, २०१६

मुळ्याचे मुठीया

साहित्य: दोन वाट्या मुळ्याचा पाला
बारीक चिरून
दीड वाटी कणिक
एक वाटी रवा
एक वाटी बेसन
एक टीस्पून धने पूड
एक टीस्पून जीरे पूड
एक टेस्पून आलेलसूण पेस्ट
अर्धा टीस्पून मिरची पेस्ट ( तिखट्पणानुसार कमी जास्त)
एक टीस्पून आमचूर
पाव टी स्पून खायचा सोडा
मीठ चवीनुसार
अर्धा टीस्पून मोहरी, एक टीस्पून पांढरे तीळ, चिमुट्भर हिंग अर्धी वाटी तेल
बारीक चेरलेली कोथिंबीर, ओले खोबरे (ऐच्छीक)
कृती: एक चमचाभर तेल कढईत घेऊन मुळ्याचा बारीक चिरलेला पाला परतून घ्यावा. एक वाफ आली की गार करण्यास ठेवावा. मुळ्याचा पाला, गव्हाचे पीठ, रवा, बेसन, आले लसूण मिरची पेस्ट, धने-जीरे पूड, मीठ, आमचूर पावडर, सोडा हे सर्व जिन्नस एकत्र करावे. गरज लागल्यास थोडे पाणी घालून पीठ भिजवावे. हाताला तेल घेऊन मुठिया करून घ्या. चाळणीत केळीचे पान ठेवून किंवा चाळणीला तेलाचा हात लावून त्यात तयार मुठिया ठेवा. पाणी घातलेल्या पातेल्यात चाळण ठेवून १५ मिनीटे वाफवा.


गार झाल्यावर गोल चकत्या करून घ्याव्या. मोहरी, तीळ, हिंगाची अर्धी वाटी तेलाची फोडणी करून त्यात मुठिया परतून घ्याव्या. ओले खोबरे, कोथिंबीर घालून सर्व्ह कराव्या.

रविवार, २४ जानेवारी, २०१६

शेवग्याचे सार

शेवग्याच्या शेंगाना डांबेही म्हणतात. शेवग्याच्या पानांची, फुलांचीही भाजी करतात. शेवग्याच्या शेंगा पिठलं, आमटी यात वापरतात पण आज मी तुम्हाला खास थंडीत करण्यासारख्या साराची कृती सांगतेय.
shevga
फोटो आंतर्जालावरून साभार
साहित्यः १० शेवग्याच्या शेंगा, अर्ध्या ओल्या नारळाचे खोबरे, एक चमचा आमचुर, मीठ, साखर, दोन चमचे तूप, जीरे, हिंग चिमुटभर, ओल्या मिरच्या दोन तीन, कढीलिंबाची ७/८ पाने.
कृती: शेंगांचे बोटभर लांबीचे तुकडे करून त्यात थोडे पाणी घालून शिजवून घ्यावेत. गार झाल्यावर चमच्याने त्यातील गर, बीया काढून घ्याव्या. शेवग्याच्या बिया टणक असतील तर त्या घेऊ नयेत. काढलेल्या गरात शिजवताना घातलेले पाणी आणि एक चमचा आमचूर घालून मिक्सरला फिरवून घ्यावे. ओल्या खोबय्रात एक वाटीभर पाणी घालून दूध काढून घ्यावे, दोन तीन वेळा खोबरे पाणी घालून फिरवून सर्व दूध गाळून शेवग्याच्या गरात मिसळावे. त्यात कढीलिंबाची पाने घालावीत. कढीइतपत पातळ करावे, लागल्यास थोडे पाणी घालावे. चवीनुसार मीठ, साखर घालावे. तूपाची हिंग, जीरे आणि मिरच्या तुकडे घालून फोडणी करावी आणि साराला द्यावी. हे सार उकळले तरीही फुटत नाही. शेवग्याचा वास आवडणाय्राना नक्की आवडेल. थंडीत गरमागरम प्यायला मस्त वाटते.
साधारणपणे एक वाटी गरासाठी अर्ध्या नारळाचे दूध लागते. आवडत असल्यास वरून कोथिंबीर घालावी.

बुधवार, १३ जानेवारी, २०१६

काळ्या तिळाच्या गूळ पोळ्या (संक्रांत स्पेशल)

संक्रांत जवळ आलीय, म्हणून पोळ्यांची कृती आधीच देतेय. बघा या संक्रांतीला या पध्द्तीने पोळ्या करून! माझ्या माहेरी गूळ पोळ्यांसाठी काळे तीळ वापरायची पध्दत आहे या पोळ्या जास्त खमंग लागतात. काळे तीळ म्हणजे लांबडे कारळे तीळ नव्हे, पांढय्रा तिळांसारखे दिसतात ते.
साहित्यः अर्धा कि.गूळ, दीड वाटी काळे तीळ, पाव वाटी दाण्याचे कूट, एक मध्यम वाटी सुके खोबरे, अर्धी वाटी खसखस, एक वाटी बेसन, 1/2 वाटी तेल, वेलची पावडर. हे सारणाचे साहित्य.

पारीसाठी साहित्यः अडीच वाट्या मैदा, दोन वाट्या कणिक,  1/2 वाटी बेसन, 4 चमचे तेल, मीठ. लाटण्यासाठी तांदूळ पिठी 

कृती: पारीसाठी: मैदा, कणिक, चाळून घ्या. त्यात मीठ घाला. ४ चमचे तेल गरम करून पिठात घाला. पीठ घट्ट मळून, झाकून ठेवा.
सारणासाठी: गूळ किसून घ्या. खोबरे किसून घ्या. बेसनात पाववाटी तेल घालून बेसन तांबूस रंगावर भाजून गार करायला ठेवा. तीळ, खसखस,शेंगदाणे खोबरे वेगवेगळे भाजून घ्या. गार झाल्यावर सर्व जिन्नस मिक्सरवर बारीक करून घ्या. तेलावर भाजलेले बेसन, तीळ, खोबरे, दाण्याचे कूट, खसखस हे सर्व गुळात नीट मिसळून घ्या.


पिठाची आणि तयार सारणाची सारखी गोळी करून घ्या. पिठाला वाटीचा आकार देऊन त्यात सारण भरून वाटी बंद करा.


तांदुळाच्या पिठीवर पोळी लाटावी. यापोळीची एक काळजी घ्यावी लागते, पोळी भाजताना मध्यम आचेवर भाजावी. तिळाच्या रंगामुळे पोळी करपलेली लक्षात येणार नाही.
मस्त तुपाच्या गोळ्याबरोबर पोळीचा आस्वाद घ्या.

शनिवार, ९ जानेवारी, २०१६

मुळयाची पचडी आणि भाजी

या सिझनला लाल माठ, मुळा, नवलकोल अशा पालेभाज्या कोकणात मोठ्या प्रमाणात लावल्या जातात. आमच्याही बागेत सासय्रांनी मुळाभाजी पेरलीय छान कोवळी भाजी आता तयार होऊ लागलीय.
mula
मुळ्याची पचडी
साहित्यः मुळ्याच्या जुड्या दोन, अर्धे लिंबू, दोन्/तीन ओल्या मिरच्यांचे तुकडे, मीठ, साखर, शेंगदाण्याचे कूट पाव वाटी, फोडणीचे साहित्य.
कृती: मुळ्याचा कोवळा पाला स्वच्छ धूऊन घ्यावा. यासाठी मुळ्याचा कंद अजिबात नसलेला किंवा अगदी बारीक कंद असलेला पाला वापरावा. हा मुळ्याचा पाला बारीक चिरून घ्यावा. चिरलेल्या पाल्यात चिमुटभर मीठ घालून हाताने चांगला कुस्करून घ्यावा. दोन चमचे तेल तापत ठेवावे. मोहरी घालावी. मोहरी तडतडली की मिरच्यांचे तुकडे घालावे. मिरच्या थोड्या तळल्या की गॅस बंद करून हिंग, हळद घालावी. ही फोडणी, दाण्याचे कूट, चवीनुसार चमचाभर साखर पाल्यात मिसळावी. अर्धे लिंबू पिळावे. पचडी नीट एकत्र करून चवीनुसार थोडे मीठ घालावे, आपण आधी पाल्यात मीठ घातले आहे. चवीनुसार लिंबू, साखरेचे प्रमाण वाढवण्यास हरकत नाही. एकदम चविष्ट लागते ही पचडी! याच प्रकारे पालकचीही पचडी होते.


मुळ्याची भाजी
साहित्यः तीन जुड्या मुळा, तेल अर्धी वाटी, लाल तिखट, मीठ, साखर, वड्याची/कडबोळ्याची भाजणी एक वाटी, फोडणीचे साहित्य, दोन कांदे, सात/आठ लसूण पाकळ्या. सुक्या मिरच्या चार/पाच
कृती: मुळ्याचा पाला स्वच्छ धुऊन, बारीक चिरून घ्यावा, कांदे आपल्या आवडीप्रमाणे चिरून घ्यावेत, सात/ आठ लसूण पाकळ्या सोलून घ्याव्या. या भाजीला मेथीच्या भाजीसारखेच तेल सढळ हाताने लागते. बेसनापेक्षा भाजणीने खमंगपणा येतो, भाजणी नसल्यास बेसन वापरण्यास हरकत नाही.
कढईत तेल तापत ठेवावे. मोहरी घालावी. मोहरी तडतडली की चिरलेला कांदा, लसूण घालावे. थोडे परतल्यावर लाल मिरच्यांचे तुकडे घालावे. हळद, लाल तिखट घालून परतून घ्यावे. मुळ्याचा चिरलेला पाला फोडणीत घालावा. चांगला परतून झाकण ठेवावे. गॅस मंद ठेवून भाजीला वाफ काढून घ्यावी. दहा मिनिटांनी भाजीला वाफ आली ही चवीनुसार मीठ, साखर घालावी. या भाजीत पाणी अजिबात घालायचे नाही. मीठ, साखर नीट मिसळून घेतल्यावर भाजणी पेरावी. छान परतून झाकण ठेवावे, परत पाच मिनिटे वाफ काढावी. या भाजीला तेल व्यवस्थीत लागते. वाफ आल्यावर भाजी कोरडी वाट्ल्यास वाढण्यापूर्वी वरून फोडणी द्यावी.


याशिवाय नेहमीच्या आमटीलाही मुळ्याच्या पाल्याने मस्त स्वाद येतो.

मुळ्याच्या पाल्याचे मेथीसारखे पराठेही होतात. त्याचा फोटो नाहीय.