विलायती फणसाची भाजी

साहित्यः

  दोन मध्यम आकाराचे विलायती फणस(हे नेहमीच्या फणसासारखेच काटेरी आणि आतून गरे असलेले फणस असतात) अर्धी वाटी तेल, चार पाच आमसुले, दोन चमचे गूळ, चवीनुसार मीठ, सात आठ सांडग्या मिरच्या, दोन तीन सुक्या मिरच्या, दहा बारा मेथी दाणे, फोडणीचे साहित्य, एक वाटी ओले खोबरे.
 कृती:
 फणसाची साल आणि मधला कडक भाग काढून चिरून घ्यावा. चिरलेला फणस आमसुले घालून कुकरला वाफवून घ्यावा.  तेल गरम करून सांडग्या मिरच्या तळून घ्याव्या. उरलेल्या तेलाची मोहोरी, हिंग, मेथीदाणे, हस्ळद, सुक्या मिरच्या घालून फोडणी करावी. चिरलेल्या फणसातली आमसुले काढून फणस फोडणीत घालावा. त्यात गूळ, मीठ, ओले खोबरे घालावे. लागल्यास थोडे लाल तिखट घालावे. तळलेल्या मिरच्या चुरून त्यातला थोडा चुरा भाजीत घालावा, छान एकत्र करून पाच मिनिटे वाफ काढावी. भाजी वाढताना वरून फोडणी आणि चुरलेली मिरची घालून खावी.

y

आंबा मोदक

.

साहित्यः
आटवलेला आंब्याचा रस एक वाटी,
साखर दीड वाटी
वेलची पावडर,
पाणी,
मोदकाचा साचा
.

.
कृती:
दीड वाटी साखर कढईत घ्या. त्यात एक वाटी पाणी घाला. मध्यम गॅसवर ठेवून ढवळत रहा. साखरेचा गोळीबंद पाक करायचा आहे. एका वाटीत अर्धी वाटी पाणी घ्या. पाकाचा थेंब पाण्यात टाकून पाहा. पाकाची घट्ट गोळी झाली की गॅस बंद करा.
आता या पाकात चिमूटभर वेलची पावडर घाला आणि लगेच रसाचा गोळा मिसळा. खाली उतरून घोटत राहा.
चांगला गोळा झाला की मोदकाच्या साच्यात घालून मोदक करा. याच्या वड्या करायच्या असतील तर गोळा झाल्यावर ताटाला तूप लावून त्यात गोळा थापा आणि वड्या पाडा.
आमरसाचा सुंदर स्वाद आणि रंग येतो या मोदकांना!
.

अळूची चिंचगुळातली मसाला देठी

तसा मला रेसिपी द्यायला उशीर झालाय, श्रावणात शाकाहार असल्याने अनेकांना भाज्या काय करायच्या हा प्रश्न पडतो. त्यासाठी ही वेगळी कृती!

साहित्यः
अळूची नुसती देठी २५/३० नग, चिंचेचा कोळ तीन चमचे, गूळ तीन चमचे, लाल तिखट एक चमचा, गोडा मसाला दोन चमचे, शेंगदाण्याचे कूट अर्धी वाटी, ओले खोबरे अर्धी वाटी, मीठ चवीनुसार, तेल फोडणीसाठी,फोडणीचे साहित्य, कोथिंबीर.

कृती:
अळूची पाने आपण अळूवडीसाठी वापरतो. पण इथे नुसती देठी वापरायची आहे. अळूची देठी सोलून घ्यावी. छोटे गोल तुकडे करून घ्यावे. तुकड्यामध्ये थोडे पाणी घालून वाफवून घ्यावे. वाफवताना एक काळजी घ्या, तुकडे जास्त शिजू देऊ नका. शिजलेले तुकडे चाळणीवर काढून त्यातले पाणी काढून टाका. पाणी काढल्याने देठीला खाज असेल तर निघून जाईल. गॅसवर कढई तापत ठेवा. तेलाची हिंग, मोहोरी, जीरे, हळद घालून फोडणी करा.गॅस बारीक करून फोडणीत लाल तिखट घाला. आता शिजलेली देठी घाला. तुम्हाला पातळ हवी असेल त्यानुसार पाणी घाला. दाण्याचे कूट, खोबरे, गोडामसाला घाला. चिंचेचा कोळ आणि गूळ घाला, चवीनुसार मीठ घालून उकळी येऊ द्या. गरजेनुसार तिखट, मीठ गूळ आणि चिंच याचे प्रमाण कमी जास्त करा. ही भाजी सणसणीत चांगली लागते.

कोथिंबीरीने सजवून वाढा.

कटाची आमटी

पुरणपोळी केली की कटाची आमटी हवीच!

साहित्यःअर्धा कि. शिजलेल्या चणाडाळीचे पाणी, अर्धी वाटी सुके खोबरे किसून, दोन लवंगा, एक  छोटा तुकडा दालचिनी, दोन तीन सुक्या लाल मिरच्या, अर्धा चमचा जिरं, दोन चमचे चिंचेचा कोळ, दोन चमचे गूळ, मीठ, कढिलिंबाची पाने, अर्धा चमचा गोडा मसाला, तेल,थोडे लाल तिखट, फोडणीचे साहित्य
कृती: पुरण पोळी जेव्हा केली जाते, तेव्हाच कटाची आमटी करतात. पुरण पोळीसाठी अर्धा कि. चणाडाळ जास्त पाणी घालून शिजत लावावी. डाळ शिजल्यावर चाळणीवर काढावी. चाळणीखाली पातेले ठेवावे. त्यात डाळीतले पाणी साठेल. हे पाणी जर खूप कमी असेल तर पाव वाटी चणाडाळ शिजवून ती घोटून या पाण्यात मिसळावी. सुके खोबरे भाजून घ्यावे. अगदी थोडे तेल घेऊन जिरं, लवंग, दालचिनी, सुक्या मिरच्या परतून घ्याव्या. सुके खोबरे आणि मसाला एकत्र बारीक वाटून घ्यावा. तेलाची मोहोरी, हिंग, हळद घालून फोडणी करावी, फोडणीत अर्धा चमचा लाल तिखट घालावे. आता त्यात चणाडाळीचे पाणी घालावे. वाटलेला मसाला घालावा. चिंचेचा कोळ, गूळ घालावा. चवीनुसार मीठ घालावे. ५/६ पाने कढिलिंब घालावा. गोडा मसाला घालून आमटी चांगली उकळावी.  चवीनुसार चिंचेचा कोळ, गूळ, मीठाचे प्रमाण कमीजास्त करावे. ही आमटी थोडी सणसणीत मस्त वाटते, लागल्यास लाल तिखट वाढवावे.
साध्या डाळीची सुध्दा ही आमटी करता येते.

सफरचंद हलवा

साहित्य: 
  सफरचंद १ किलो, खवा ३५०ग्रॅम, साखर १ ते सव्वा वाटी, वेलची पावडर स्वादानुसार,बदाम काप,बेदाणे,काजू तुकडे,तूप        ३चमचे.
कृती:
प्रथम दोन दोन सफरचंदांची साले काढून घ्यावी.कढईत तूप तापत ठेवावे.गॅस बारीक ठेवावा. साले काढ्लेल्या सफरचंदाच्या फोडी करुन घ्याव्या. त्यातील बिया काढून फोडी किसाव्या, किस लगेच तुपात टाकून परतावा.याच प्रकारे सगळ्या सफरचंदांचा किस करुन तुपावर टाकावा. १० मिनीटे किस परतल्यावर त्यात साखर मिसळावी. साखर विरघळली की खवा मिसळावा.बेदाणे, बदाम काप, काजू तुकडे यापैकी आवडीप्रमाणे मिसळावे.थोडा वेळ परतावा. वेलची पावडर घालावी.बदामाच्या कापानी सजवावे.( किस लगेच परतल्यामुळे काळा पडत नाही.)

खांडवी

खांडवी (नागपंचमी विशेष)

आमच्याकडे कोकणात नागपंचमीला चंदन उगाळून त्याने पाटावर नाग काढून त्याची पूजा केली जाते. नागपंचमीला उकडीचे मोदक किंवा खांडवी केली जाते. तसे कोकणातल्या पाककृती म्हणजे त्यात तांदुळ, गूळ आणि ओले खोबरे हे मुख्य घटक हवेतच!
साहित्यः दोन वाट्या तांदळाचा रवा, दोन वाट्या गूळ, एक वाटी ओले खोबरे, मीठ, तूप वेलची, पाणी, चिमुटभर हळद, एक चमचाभर आल्याचा किस.
कृती: पूर्वी जातिणीवर रवा काढला जाई. आता मात्र बाजारात तयार इडली रवा मिळत असल्याने काम बरेच सोपे झालेय. हा रवा थोडा कोरडा भाजून झाल्यावर साधारण पाव वाटी तूप घालून मंद आचेवर तांबूस भाजावा. रव्याच्या 3 पट पाणी घेऊन ते उकळण्यास ठेवावे. त्यात गूळ. मीठ, थोडे ओले खोबरे आणि वेलची पावडर घालावी.हळद घालावी, आल्याचा कीस घालावा. उकळी आली की भाजलेला रवा मिसळावा. नीट मिक्स करून मंद आचेवर झाकण ठेवून शिजवावे. थाळ्याला तूपाचा हात लावावा. रवा व्यवस्थित शिजला की मिश्रण थाळ्यात पसरावे, थापताना वर ओले खोबरे पसरून थापावे. आवडीप्रमाणे वड्या पाडाव्यात.
मस्त कणीदार तूप किंवा नारळाच्या दुधाबरोबर खाव्या.

कोबीची भजी

पाऊस जोरदार हजेरी लावतोय त्यामुळे गरमागरम भजी हवीतच!
साहित्यः
कोबी अर्धा कि., दोन कांदे, अर्धा कि. बेसन, अर्धी वाटी बारीक रवा, एक चमचा लसूण पेस्ट, एक चमचा आलं पेस्ट, लाल तिखट दोन चमचे, ओवा एक चमचा, मीठ चवीनुसार, तेल तळणीसाठी, अगदी थोडी हळद.

कृती:खेकडा भजीसाठी कांदा चिरतो तसाच लांब उभा कांदा चिरून घ्या, कोबीही कांद्यासारखाच चिरा. आता कांदा कोबी एकत्र करून त्यात चवीनुसार मीठ, तिखट, आलं लसूण पेस्ट मिसळा, ओवा, हळद मिसळा. दहा पंधरा मिनिटे झाकून ठेवा. कोबीला पाणी सुटले की त्यात रवा मिसळा. आता थोडे थोडे बेसन मिसळा. खेकडा भजीसारखेच भिजवायचे आहे, त्यामुळे बेसन लागेल तेवढेच वापरा. चवीनुसार लागल्यास तिखटमीठ वाढवा. तेल गरम करा. भजी तळून गरमागरम सर्व्ह करा.
मी यासोबत दह्यात कांदा लसूण मसाला, मीठ, साखर घालून दिले होते. ओव्याची पानेही बारीक चिरून घातली होती.