कोकण मेवा हा ब्लॉग शोधा

सोमवार, ३१ मार्च, २०२५

मठ्ठा

 मठ्ठा: नमस्कार मंडळी, उन्हाळ्याची आग जाणवायला लागली की थंडगार काहीतरी हवं वाटतं. 


आज आपला पारंपरिक मठ्ठा अलीकडे जेवणाच्या पंगतीतून लुप्त झालेला अजून एक प्रकार!

यात मोजून मापून काहीच नाही. 

थोडं आलं साल काढून किसून घ्या. कोथिंबीर धुवून बारीक चिरून घ्या. आवडीनुसार एखादी मिरची, गावठी असेल तर मस्तच! जिरं भाजून त्याची पूड आणि काळं मीठ.

सगळे जिन्नस ताकात मिक्स करा. चव बघून लागेल ते कमी जास्त करा.


मी दिलेला फोटो बघून लक्षात येईल हे सगळं मी वाटून घातलय. 

घरात ज्येष्ठ मंडळी असली की काही बदल करावे लागतात.

सासूबाईंना कोथिंबीर, आलं, मिरची याचे तुकडे बारीक दांडा दातात अडकतो. त्यामुळे मी हे सगळं बारीक करून ताकाला  लावलं. वर दिसतय ते फोटो पुरते आहे. 

या दिवसात हा विस्मृतीत गेलेला प्रकार नक्की करा.. करत नसाल तर😊

✍️ मीनल सरदेशपांडे 

#मिनलरेसिपिज 

#रोजचास्वयंपाक 

#उन्हाळा

#मठ्ठा

शुक्रवार, २८ मार्च, २०२५

फणसाची खांडवी:

 नमस्कार मंडळी, आजची रेसिपी: 

फणसाची खांडवी:


भाच्याच्या मुंजीत केळवणाच्या 

पाच प्रकारात फणस हवा असं वाटत होतं पण बाकी सगळं घरात असल्याने झटपट पण व्हायला हवं. त्यासाठी केलेला हा प्रकार. मुंजीच्या दिवशी घरच्या कुयरीची भाजी होतीच आणि ती खाऊन सगळी मंडळी खुश झाली.


साहित्य: एक वाटी इडली रवा, एक वाटी फणसाचा रस, एक वाटी गूळ, जायफळ पावडर, मीठ, अडीच वाट्या पाणी, एक वाटी ओलं खोबरं, एक दोन चमचे तूप.


कृती: इडली रवा तुपावर छान भाजून घ्या. रवा भाजत आला की शेवटी पाऊण वाटी खोबरं घालून  दोन मिनिटं  भाजा. एका बाजूला पातेलीत फणसाचा रस, पाणी, गूळ, चवीला मीठ आणि जायफळ पावडर एकत्र करून ठेवा. हे मिश्रण किंचित हळद घालून उकळून घ्या. गूळ विरघळला की भाजलेल्या रव्यात घालून मंद गॅसवर वाफ काढा. 

रवा व्यवस्थित शिजायला हवा. 

मिश्रण थापण्या इतपत व्यवस्थित घट्ट होऊ द्या. ताटाला तूप लावून त्यावर खांडवी थापा. थापताना वरून उरलेले पाव वाटी खोबरं पसरून घ्या.

गार झाल्यावर वड्या पाडा.


टीप: होय याचं सांदण पण करता येतं. पण ही खांडवी एकाच कढईत होते. 

इडली लावत बसण्यापेक्षा सोपं झालं.


✍️ मीनल सरदेशपांडे

दुधीची साल तीळ चटणी:

 दुधीची साल तीळ चटणी:


 नमस्कार मंडळी: आज नेहमीचेच घटक वापरून थोडी वेगळी चटणी केलीय.

लेकाचा पदवीदान समारंभ आणि भाच्याची मुंज करून आले नि आजारी पडले. त्यामुळे विणकाम, रेसिपी दोन्हीही बंद. आज गाडी बऱ्यापैकी रुळावर आलीय. मग काय दोन्हीही सुरू केलं.


साहित्य: एका दुधीच्या साधारण वाटीभर साली, दोन टेबलस्पून तीळ, दोन टेबलस्पून सुकं खोबरं, दोन चार लसूण पाकळ्या, सुक्या मिरच्या भिजवून पाच सहा किंवा लाल तिखट, दोन आमसुलं, मीठ, साखर, पाणी, एक चमचा तेल.


कृती : साली ओबडधोबड चिरून तेलात परतून घ्या. मिरच्या घेणार असाल तर गरम पाण्यात भिजत घाला.

साली परतत आल्या की त्यातच तीळ, खोबरं घालून तेही परतून घ्या. 

सर्व मिश्रण गार झालं की त्यात आमसुलं, लसूण, मीठ साखर, मिरच्या किंवा तिखट घालून मिक्सर जारमध्ये घालून बारीक करून घ्या.

आता तुम्हाला सैल हवी असेल तसे पाणी घाला, कोरडी आवडत असेल तर पाणी न घालता वाटून त्यात वरून कच्चे तेल घालून पण छान लागते. 

मी उगाच भाजलेले होतेच म्हणून वरून तीळ घातले.

तूप जिऱ्याची फोडणी पण घालता येईल.

चव बघून लागेल ते कमी जास्त करा. 


टीप: ही चटणी हिरव्या मिरच्या, कोथिंबीर अशी पण होते. आज थोडा वेगळा प्रकार!

दुधीची भाजी केलीय जाऊबाईने. नाहीतर उगीच वाटेल मुख्य गोष्ट सोडून टाकायच्या गोष्टीचीच कृती देतेय... 😄😄


आजच केलेली नवीन कॉम्बिनेशन ची doily पण फोटो शेअर करते.

✍️ मीनल सरदेशपांडे

काळ्या तिळातली गवार

 #रोजचास्वयंपाक 


नमस्कार मंडळी:

आज नेहमीची गवार थोड्या वेगळ्या पद्धतीने केलीय. मागच्या वेळी काळे तीळ फक्त श्राद्ध पक्षाला वापरतात त्यामुळे ते रोजच्या आहारात घ्यावेत का असे बऱ्याच जणांना वाटत होते.

पण खरच सांगते आमच्याकडे तेव्हा घरीच पिकायचे काळे तीळ त्यामुळे कदाचित जिथे पांढरे तीळ वापरले जातात तिथे खाण्याच्या पदार्थात पण तेच वापरले जायचे. तसे तर तांदूळ भात पण या कार्यात वापरला जातो पण तो असतोच रोजच्या आहारात.


काळ्या तिळाचे सेवन आरोग्याच्या दृष्टीने हितकारक आहे, माझ्या लिस्ट मधील जाणकार 

अधिक प्रकाश टाकतीलच.


काळ्या तिळातली गवार:

साहित्य: गवार अर्धा किलो, काळे तीळ चार चमचे, दोन चमचे धने, एक चमचा जिरं, एक तुकडा दालचिनी, लसूण पाकळ्या तीन चार, आमचूर एक चमचा, साखर दोन चमचे, मीठ, 

फोडणीसाठी तेल, मोहोरी, हिंग, हळद, ओलं खोबरं, कोथिंबीर, लाल तिखट एक चमचा.


कृती: गवार  धुवून डेखं टोकं काढून मोडून किंवा चिरून घ्या.  त्यात थोडं दूध थोडं पाणी घालून वाफवून घ्या.

शिजली पाहिजे पण मोडता नये.

कढईत  धने जिरं दालचिनी तुकडा मंद गॅसवर भाजून घ्या. हे भाजत आलं की त्यात तीळ घालून तेही भाजून घ्या. 

भाजलेलं साहित्य, आमचूर, लाल तिखट, लसूण  हे सर्व बारीक करून घ्या.

आता कढईत तेल तापत ठेवा दोन तीन चमचे. ते तापलं की मोहोरी, ती तडतडली की हिंग, हळद घालून गवार घालून परता. चवीनुसार मीठ घालून नीट मिक्स करा. आता तयार मसाला, साखर, खोबरं, कोथिंबीर घालून परत एकदा परतून झाकण ठेवा. दोन मिनिटं वाफ येऊ द्या. तुमच्या चवीनुसार काही हवं तर वाढवा. छान लागते ही भाजी.


टीप: दिसायला रंग काळपट येत असला तरी भाजी चवीला अप्रतिम होते. तरीही काळे तीळ नकोच असतील तर पांढरे वापरा. 

खोबरं ऐच्छिक आहे पण परतलेल्या 

भाजीत छान लागते.

गवार दुधात शिजवून त्याचे पाणी काढून टाकले की उग्रपणा 

कमी होतो.


✍️मीनल सरदेशपांडे

बीट सरबत

 नमस्कार मंडळी😊

#उन्हाळा

#सरबत



हळूहळू उन्हाळ्याची चाहूल लागली की  थंडपेय, सरबत याची आठवण होते.


आपली आवळा आलं लिंबू सरबताची 

पहिली बॅच संपली सुद्धा! तर आता सिझनची प्रॉडक्ट्स सुरू झालीच आहेत.


आज घेऊन आलेय एक चविष्ट थंड पेय:

बीटचे सरबत:

साहित्य: एक बीट, दोन आवळे किंवा एक मोठे लिंबू, मूठभर कोथिंबीर काड्या, थोडा पुदिना, काळे मीठ आणि साधे मीठ, पाणी


कृती: बीट धुवून सोलून घ्या. तुकडे करा. पुदिना, कोथिंबीर काड्या, आवळ्याचे तुकडे, चवीनुसार काळे मीठ, साधे मीठ हे सर्व ज्यूसर जार मध्ये फिरवून गाळून घ्या.

आता गरजेनुसार पाणी घाला. 

ताजे सरबत तयार आहे.


टीप: मला यात साखरेची गरज वाटली नाही. जिरं पावडर, आलं पण चांगलं लागेल.

मी सगळ्यांसाठी केलं म्हणून घातली नाही पण एखादी बारीक गावठी मिरची 

लावलीत तर भारी लागते.. त्याला एक वेगळा वास असतो छान!



✍️ मीनल सरदेशपांडे

केळी पिठाची गूळ पापडी

 नमस्कार मंडळी😊

जे काहीही न खाता कडक उपास करतात त्यांनी ही पोस्ट महाशिवरात्री नंतर वाचावी😄😄

   आमच्यासारख्या मंडळींना काय होतं एखादा जिन्नस समोर आला की याचं काय काय करता येईल हेच सुचतं. जे उत्तम होईल ते शेअर करायचं... जे जे आपणासी ठावे या स्टाईल वर 😝 बाकी उपास करणाऱ्या मंडळींना पोटभर खाऊ घातलं की डायरेक्ट पुण्य संचय होत राहतो. 



साहित्य: एक वाटी केळी पीठ, पाऊण वाटी तूप, पाऊण वाटी सुकं खोबरं, राजगिरा लाह्या अर्धी वाटी, गूळ पाऊण  वाटी, वेलची पावडर 


कृती: सुकं खोबरं मंद आचेवर भाजून  बाजूला ठेवा. गूळ  बारीक चिरून घ्या. ( गूळ पावडर नको त्याची वडी चांगली होत नाही, माझा अनुभव )कढईत तूप घ्या त्यात केळी पीठ घालून छान तांबूस होईपर्यंत भाजा. तूप घातल्यावर मिश्रण सैलसर व्हायला हवं.  मिश्रण भाजत आलं की ताटाला तूप लावून घ्या. खोबरं किंचित बारीक करून आणि लाह्या तशाच मिश्रणात घाला. गॅस बंद करा. आता त्यात गूळ, वेलची पावडर घालून पटापट मिक्स करा. 

गूळ बारीक असेल की लगेच विरघळतो आणि मिश्रण घट्ट होते. 

ताटात थापून वरून राजगिरा लाह्या

पसरून सजवा. लगेच अलगद वड्या पाडा. गार झाल्यावर डब्यात भरून ठेवा. मस्त अलवार खुसखुशीत  होतात.


टीप: उपासासाठी म्हणून मुद्दाम केल्यात. गूळ आवडीप्रमाणे कमी जास्त करा. तूप व्यवस्थित लागतं.


✍️ मीनल सरदेशपांडे

नाचणी राजगिरा लाडू

 नमस्कार मंडळी, होळी जवळ आली की अंगाची काहिली व्हायला सुरुवात होते. अशावेळी आपल्या खाण्यात पण बदल करावा लागतो.

आज घेऊन आलेय उन्हाळा स्पेशल



 नाचणी राजगिरा लाडू:

साहित्य: दोन वाट्या नाचणी, दीड वाटी राजगिरा लाह्या, अर्धी वाटी पोहे, तूप दीड वाटी, पिठी साखर दोन वाट्या, वेलची पावडर, दोन चमचे तीळ, एक वाटी सुकं खोबरं 


कृती: नाचणी निवडून चाळून घ्या. 

नाचणी, एक वाटी राजगिरा लाह्या, अर्धी वाटी पोहे हे सगळं दळून घ्या.

आता कढईत तूप घेऊन त्यात तयार पीठ घाला. मध्यम आचेवर पीठ हाताला हलकं लागेपर्यंत भाजा. मिश्रण सैल पण होते आणि छान खमंग वास पण येतो. 

आता हे गार होईपर्यंत खोबरं किसून भाजून घ्या. भाजत आलं की तीळ आणि लाह्या(अर्धी वाटी दळल्या नव्हत्या त्या)

 घालून ते पण भाजा. 

गार होऊ द्या. आता भाजलेलं पीठ, पिठी साखर वेलची पावडर आणि खोबऱ्याचे मिश्रण सर्व एकत्र करा.

नीट मिक्स करून चव बघा. 

लाडू वळा आणि फस्त करा.


टीप: साखरे ऐवजी गूळ पण घालता येईल पण डायबेटिस साठी साखरेला गूळ हा पर्याय नाही. गूळ पावडर नामांकित कंपनीची सुद्धा मला 

कॅरॅमल केलेली साखरच वाटते... असेल पण गूळ पण ती सोपी वाटत असली तरी का कोण जाणे फारशी आवडत नाही मला. 


गूळ घातलात तर वेलची ऐवजी जायफळ छान लागेल.


आता उन्हाळा सुरू झालाय त्यामुळे तीळ अगदी कमी मधेच दाताखाली छान लागतात म्हणून घातले. 

राजगिरा जास्तीत जास्त खाण्यात यावा म्हणून वापरते. तूप आणि साखर अंदाज बघून कमी जास्त करा.


बघा करून 😊


✍️ मीनल सरदेशपांडे